فیلم «چیزی در این قفس خالی» 7 دی ماه در دانشکده پزشکی اکران شد.
فیلم «چیزی در این قفس خالی» ساخته دکتر محمد کیاسالار، به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی البرز اکران شد. در این نشست که با حضور دانشجویان و اساتید دانشگاه علوم پزشکی البرز برگزار شد، دکتر حمیدرضا نمازی، رئیس موزه ملی تاریخ علوم پزشکی ایران، در سخنانی تحلیلی به ضرورت عمومیسازی سلامت، نقش هنر در پزشکی و تحولات بنیادین نظام سلامت در عصر هوش مصنوعی پرداخت و دکتر کیاسالار، با تأکید بر اهمیت نگاه میانرشتهای در آموزش پزشکی، هنر را ابزاری ضروری برای تعمیق مواجهه انسانی و تقویت همدلی دانست.
پزشکیِ آینده بدون عمومیسازی، ناقص است.
دکتر نمازی با اشاره به اینکه هرچه نظام سلامت به سمت پیچیدگیهای فناورانه پیش میرود، ضعف در عمومیسازی سلامت بیشتر نمایان میشود، گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری متوجه شدهایم که پزشکی بدون گفتوگو با جامعه، بدون ادبیات، هنر و روایت، نمیتواند پاسخگوی رنج انسان معاصر باشد.
وی با تأکید بر پیوند دیرینه پزشکی با ادبیات و هنر افزود: من همیشه در کلاسهای فلسفه، تاریخ و اخلاق پزشکی به دانشجویان میگویم که ادبیات و هنر، بیش از خودِ پزشکی به کار پزشک میآید. پزشکی اگر زبان نداشته باشد، فقط به غر زدن درباره رنج و بروکراسی فروکاسته میشود.
هوش مصنوعی و بازتعریف نقش پزشک
رئیس موزه ملی تاریخ علوم پزشکی با اشاره به تحولات پرشتاب هوش مصنوعی در پزشکی تصریح کرد: هوش مصنوعی همین حالا بسیاری از وظایف تشخیصی پزشکی را بر عهده گرفته است.
او با ذکر نمونهای از یک گزارش منتشرشده در نشریه نیوانگلند، به موردی اشاره کرد که در آن تشخیص یک بیمار بهطور همزمان توسط یک استاد برجسته پزشکی و یک سامانه هوش مصنوعی انجام شده و هر دو به تشخیص یکسان رسیده بودند. به گفته او، این نمونهها نشان میدهد که بخش قابل توجهی از بار فنی پزشکی در آینده از دوش پزشکان برداشته خواهد شد.
دکتر نمازی افزود: فناوری قرار نیست جای همدلی را بگیرد؛ قرار است زمان بخرد. اگر پیشتر پزشک ۳۰ دقیقه وقتش صرف کنار هم گذاشتن آزمایشها میشد، حالا این زمان میتواند صرف گفتوگو، همدلی و شنیدن بیمار شود.
وی تأکید کرد: آنچه در نهایت از پزشکی باقی میماند، همان قصهای است که در این فیلم بهخوبی روایت شده؛ مواجهه انسانی با رنج، اضطراب و بیمار.
پزشکی در ایران؛ زاده ادبیات و هنر
رئیس موزه ملی تاریخ علوم پزشکی با مرور تاریخ پزشکی ایران خاطرنشان کرد: پزشکی نوین در ایران با ادبیات آغاز شد. بسیاری از پزشکان برجسته ما، ادیب، هنرمند و نویسنده بودند؛ از دکتر مهدی آذر و دکتر قاسم غنی گرفته تا دکتر نصرتالله باستان که طنز را بهعنوان ابزاری برای تابآوری روانی پزشکان ضروری میدانست.
او همچنین به نمونهای تاریخی اشاره کرد که در دوران قحطی و وبا، دانشجویان مدرسه طب برای روشن نگه داشتن چراغ آموزش پزشکی، با اجرای نمایش در تماشاخانه گراند هتل تهران هزینههای مدرسه طب را تأمین کردند؛ روایتی که به گفته او نشان میدهد؛ هنر از ابتدا بخشی از زیست پزشکی در ایران بوده است.
دکتر کیاسالار: هنر و مواجهه انسانی، بخش حذفناپذیر آموزش پزشکی است.
دکتر محمد کیاسالار، مستندساز و کارگردان فیلم «چیزی در این قفس خالی»، در ادامه اکران این اثر و در جمع دانشجویان و اساتید، با ارجاع به نقاشی «رویای سالوادور دالی»، نقش آموزش مبتنی بر هنر (VTS /visual thinking strategies) را «جور دیگر دیدن، عمیقتر دیدن و دوباره دیدن» توصیف کرد و افزود: کارکرد این نوع آموزش، برجستهکردن لایههایی است که در نگاه عادی پنهان میمانند.
او در ادامه به سخنان یکی از مدیران پیشین گوگل که نسبت به مخاطرات هوش مصنوعی هشدار داده بود اشاره کرد و گفت: بر اساس این تحلیلها، حوزههایی از پزشکی که بر مواجهه مستقیم پزشک و بیمار، رابطه انسانی و همدلی استوار است، در کوتاهمدت قابل جایگزینی با هوش مصنوعی نیست. این مسئله بار دیگر اهمیت آموزشهای هنری و انسانی در پزشکی را برجسته میکند.
وی همچنین به پروژههای بینالمللی نظیر «Humanities in Medicine» و تغییر رویکرد دانشگاههایی مانند هاروارد اشاره کرد و افزود: در این دانشگاهها، آثار هنری بهطور هدفمند وارد فضای آموزشی و معماری دانشگاه شدهاند تا دانشجویان با دیدن و درگیرشدن ذهنی، به نوعی درونیسازی مفاهیم انسانی برسند.
دکتر کیاسالار در بخش دیگری از سخنان خود به تجربه همراهی با دانشجویان پزشکی در موزه هنرهای معاصر اشاره کرد و یادآور شد: برای بسیاری از این دانشجویان،با وجود نزدیکی جغرافیایی، بازدید از موزه هنرهای معاصر تهران برای نخستینبار اتفاق افتاده بود. این در حالی است که آن فضا گنجینهای از آثار شاخص هنر تجسمی جهان را در خود جای داده است. هم دانشگاهها و هم نهادهای فرهنگی باید زمینه این مواجهه را فراهم کنند؛ چراکه آموزش پزشکی، بدون تقویت نگاه انسانی و هنری، ناقص خواهد بود.
نظر دهید